Over Jort en matadors
Over iets meer dan een week begin ik aan een jaartje Lessius Hogeschool in Antwerpen, om een diploma van ’Master in de journalistiek’ te behalen. Al van bij het begin van mijn hogere studies was dat het uiteindelijke doel: ik ben Nederlands-Engels gaan studeren om journalist te worden. Of de opleiding de moeite waard zal zijn, daar heb ik voorlopig nog wat twijfels bij. Als ik heel eerlijk ben, is het me vooral om de stage te doen. Schrijven leer je niet op een jaartje hogeschool, en wat de journalistieke ambacht betreft, is de realiteit vaak nog veel boeiender dan de cursussen. Dat is deze week eens te meer bewezen.
Pieter Storms (rechts op de foto), een van de ouderdomsdekens van de Nederlandse journalistiek, ging dinsdag in ‘De Wereld Draait Door’ ongemeen hard in debat met ‘beroepsbretel’ (copyright Youp van ‘t Hek) Jort Kelder. Het filmpje werd ondertussen al meer dan zeshonderdduizend keer bekeken op YouTube, en de kemphanen schoten meteen naar de lijst met populairste gespreksonderwerpen op Twitter.
Wie het meest gelijk heeft, laat ik hier als buitenstaander maar in het midden. Storms beschuldigt Kelder ervan om zijn bronnen niet genoeg te checken, en vooral te hengelen naar half verzonnen verhaaltjes (in dit geval over de mogelijke sadomasochistische voorkeuren van de wel erg schaapachtig toekijkende vrouw van Storms). Vuurwerk aan tafel bij Van Nieuwkerk. Volgens mij gaan ze hier allebei wat in de fout, maar waar het mij om gaat is de uitspraak van Storms even voorbij acht minuten. Volgens hem is er een zekere verloedering aan de gang in de journalistiek, en gaat het steeds minder om de basis: feiten checken.
Het lijkt te mooi om waar te zijn, maar letterlijk de volgende dag werd die uitspraak van Storms mooi bevestigd. De zeventienjarige Reinoud Homan uit Drenthe haalde de regionale én de landelijke pers met het nieuws dat hij zich als eerste niet-Spanjaard mocht laten opleiden op de prestigieuze Escuela Taurina in Madrid, de ‘stierenvechtersschool‘. Homan pronkte trots met een Spaanse vlag in De Telegraaf, en vertelde er zelfs een mooie anekdote bij over hoe hij als kind al oefende op kleine bokjes.
De volgende dag was Homan te gast in de ‘Madiwodovrijdagshow’ van Paul De Leeuw. Vrijwel meteen bekende de tiener dat het allemaal om een hoax ging. Enkele mailtjes naar kranten: meer was niet nodig om zijn verhaal heel Nederland rond te laten gaan.
Van feiten checken was helemaal geen sprake. Betrekkelijk onaanvaardbaar voor ‘de krant van wakker Nederland’. Maar kan je alle schuld op de journalisten steken? Amper twee jaar geleden schrapte De Telegraaf 425 (!) banen. En het is lang niet het enige mediabedrijf dat het met een veel kleiner personeelsbestand moet doen. Tegelijk zijn de media nog nooit zo alomtegenwoordig geweest als vandaag, en is vooral snelheid cruciaal. Een krant is er al lang niet meer alleen ‘s morgens bij het ontbijt. Verhalen als dat van Reinoud Homan zijn helemaal niet uniek (Joaquin Phoenix weet er alles van), en bestonden natuurlijk al voordat het internet er was. Er is echter veel kans dat ze steeds meer zullen voorkomen, precies omdat steeds minder mensen steeds sneller steeds meer werk moeten doen. Het is prachtig dat de media zo zijn geëvolueerd dat vrijwel iedereen de klok rond toegang heeft tot zo’n gigantisch aanbod aan wereldnieuws. Maar dan moet de inhoud ook mee evolueren met de infrastructuur, en nu lijkt veeleer het omgekeerde te gebeuren. Ik zou nu iets kunnen schrijven over hoe aan de fundamenten van de democratie wordt geraakt als de mensen niet meer goed ingelicht worden. Maar u moet mij excuseren. Hier komt net breaking news binnen.
